Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Bùi Văn Ga: “Kỳ thi năm nay sẽ tốt hơn năm ngoái”

Tuyển sinh theo nhóm trường 

Thưa Thứ trưởng, rút kinh nghiệm năm trước, quy chế thi và tuyển sinh được bổ sung, sửa đổi năm nay liệu có khắc phục toàn bộ những hạn chế của kỳ thi THPT quốc gia 2015 hay không?

Thứ trưởng Bùi Văn Ga: Quy chế năm nay được sửa đổi theo hướng những gì đã làm tốt của năm 2015 tiếp tục được phát huy, những gì bất cập thì được sửa đổi, những gì cảm thấy không cần thay đổi thì giữ nguyên để thí sinh an tâm, không băn khoăn khi ôn tập. Ví dụ, năm ngoái có 38 cụm thi liên tỉnh do trường ĐH chủ trì đã thực hiện tốt thì năm nay, Bộ quyết định tổ chức 70 cụm thi như vậy ở tất cả các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương trong cả nước. Như vậy năm nay thí sinh không phải đi lại vất vả cũng như tốt hơn về mặt tâm lý.

Bộ đã tổ chức họp với 70 trường ĐH được giao nhiệm vụ chủ trì cụm thi để bàn kế hoạch triển khai. Số lượng thí sinh năm nay giảm (do mỗi cụm thi chỉ có thí sinh của một tỉnh, thành phố) và được tổ chức ngay tại tỉnh lỵ, thành phố có đầy đủ điều kiện cơ sở vật chất và thuận tiện đi lại. Mặt khác các trường chủ trì cụm thi còn được sự phối hợp, tham gia, hỗ trợ của các trường ĐH, CĐ địa phương, của Sở GDĐT và chỉ đạo trực tiếp của lãnh đạo UBNBD tỉnh, thành phố nên công tác tổ chức cụm thi đảm bảo an toàn.

Còn về xét tuyển ĐH, CĐ năm ngoái xảy ra bất cập ở khâu nộp và rút hồ sơ, gây nên lộn xộn ở một số trường có tính cạnh tranh cao. Năm nay theo quy chế sửa đổi thí sinh không được rút hồ sơ nữa, bù lại sẽ được đăng ký nhiều nguyện vọng và nộp hồ sơ xét tuyển vào nhiều trường hơn. Ví dụ như trong đợt 1, thí sinh được nộp vào 2 trường, mỗi trường 2 ngành; mỗi đợt bổ sung, thí sinh được nộp vào 3 trường, mỗi trường 2 ngành. Năm nay thí sinh đã có số liệu năm ngoái để tham khảo trước khi quyết định nộp đăng ký xét tuyển nên thuận lợi hơn. Đặc biệt, nếu các em nộp hồ sơ vào các trường tuyển sinh theo nhóm thì có quyền nộp nhiều trường hơn (4 trường trong đợt 1, 6 trường trong từng đợt bổ sung).

Với những phương án này, tôi hy vọng khắc phục hạn chế tối đa những bất cập của Kỳ thi năm 2015.

Việc tuyển sinh theo nhóm như trên đề cập sẽ mang lại lợi ích cụ thể gì cho nhà trường, thí sinh, thưa Thứ trưởng?

Thứ trưởng Bùi Văn Ga: Việc tuyển sinh theo nhóm sẽ có lợi cho cả thí sinh và nhà trường. Về phía thí sinh, nếu đăng ký theo nhóm được sử dụng toàn bộ số nguyện vọng ấy để đăng ký vào các trường trong nhóm đó. Ví dụ đợt 1 các em có 4 nguyện vọng khác nhau có thể dùng để đăng ký vào 4 trường, mỗi trường một nguyện vọng, trong khi nếu đăng ký vào các trường xét tuyển độc lập thì các em chỉ đăng ký được hai trường thôi. Nếu bốn trường ấy đều có các ngành các em mong muốn thì các em có thể đăng ký trường cao nhất trường trung bình, trường tốp dưới... Điều này có lợi ở chỗ các em có nhiều cơ hội để đỗ ngành mình thích hơn là theo đuổi việc đỗ đại học ở bất cứ ngành nào.

Khi các trường tuyển sinh theo nhóm thì sẽ khắc phục hiện tượng ảo nhờ sử dụng dữ liệu chung. Mỗi thí sinh chỉ trúng tuyển một ngành có ưu tiên cao nhất thôi nên hạn chế tối đa thí sinh trúng tuyển ảo.

Học sinh khối lớp 12 trường THPT Việt Đức, Hà Nội đang trong thời gian tập trung cao độ, chuẩn bị cho kỳ thi sắp tới.

Chỉ còn vài tháng nữa là kỳ thi sẽ diễn ra, đến thời điểm này quá trình thành lập nhóm của các trường này đang diễn ra như thế nào, thưa ông?

Thứ trưởng Bùi Văn Ga: Hiện nay trường Bách Khoa Hà Nội đã hoàn thành đề án tuyển sinh theo nhóm. Cục Khảo thí đang góp ý, chỉnh sửa cho phù hợp với qui định của quy chế. Sau khi hoàn tất, đề án tuyển inh theo nhóm sẽ được công bố công khai để thí sinh tham khảo. Khu vực Ở Miền Trung, Đại học Đà Nẵng cũng đang xây dựng đề án tuyển sinh theo nhóm gồm các trường ĐH thành viên và các trường ĐH trong khu vực. ĐH Quốc gia Thành Phố Hồ Chí Minh cũng đang xây dựng đề án tuyển sinh theo nhóm gồm các trường ĐH phía Nam. Bộ GD-ĐT rất ủng hộ, tạo điều kiện và khuyến khích các trường tham gia nhóm tuyển sinh chung để khắc phục những bất cập xảy ra đối với thí sinh ảo.

Xét tuyển trực tuyến

Một trong những điểm yếu của kỳ thi năm ngoái là hạn chế trong ứng dụng CNTT, nhất là ở khâu xét tuyển. Năm nay, việc này được khắc phục như thế nào để minh bạch và giảm thiểu sự vất vả cho thí sinh?

Thứ trưởng Bùi Văn Ga: Năm ngoái có xảy ra bất cập về CNTT khi công bố kết quả thi và trong xét tuyển. Dù Bộ GD-ĐT đã chia ra 8 điểm công bố kết quả thi của thí sinh nhưng lượng truy cập cùng một lúc ngay từ đầu quá lớn nên xảy ra tắc nghẽn ở một số nơi.

Năm nay Bộ giao cho tất cả các trường chủ trì cụm thi công bố kết quả thi. Như vậy kết quả sẽ được phân tán ra 70 địa điểm, chắc sẽ không xảy ra sự cố trong công bố kết quả thi.

Còn về xét tuyển, năm nay sẽ xét tuyển trực tuyến. Bộ đang xây dựng phần mềm đăng ký trực tuyến. Thí sinh nào sử dụng internet có thể đăng ký tại nhà, không cần đi đâu. Các em cũng có thể gửi hồ sơ qua bưu điện bằng hình thức chuyển phát nhanh. Ngoài ra trường sẽ quy định thêm các phương thức nhận đăng ký xét tuyển khác với điều kiện không xảy ra lộn xộn, không gây phiền phức, tốn kém cho thí sinh, gây bức xúc cho xã hội như năm ngoái.

Năm ngoái Bộ cũng đã khuyến khích và dự định triển khai hình thức đăng ký trực tuyến nhưng chưa thực hiện được, vậy đâu là yếu tố bảo đảm cho thành công năm nay, thưa Thứ trưởng?

Thứ trưởng Bùi Văn Ga: Thí sinh và phụ huynh luôn muốn đến trường nộp hồ sơ vì tâm lý an tâm. Mặc dù Bộ đã quy định nộp qua bưu điện, đăng ký trực tuyến với sự hỗ trợ của các Sở GDĐT nhưng rất nhiều thí sinh vẫn đến trường nộp trực tiếp. Đó là bất cập do tâm lý thí sinh gây ra, Bộ không thể ngăn cản được. Năm nay Bộ đã quy định phương án cứng là nộp qua bưu điện bằng thư chuyển phát nhanh và đăng ký online. Còn trường muốn nhận hồ sơ trực tiếp thì phải tính trước lượng thí sinh đến. Nếu để xảy ra mất trật tự, tốn kém, dư luận bức xúc... thì Chủ tịch Hội đồng thi phải chịu trách nhiệm. Vì vậy trường phải cân nhắc cẩn thận trước khi quyết định chọn phương án nhận đăng ký xét tuyển trực tiếp.

Vậy làm sao để thí sinh có thể hoàn toàn yên tâm là hồ sơ của mình đã được tiếp nhận?

Thứ trưởng Bùi Văn Ga: Trong phần mềm đăng ký trực tuyến sẽ có phản hồi đến thí sinh. Nếu gửi qua bưu điện thì đã có phiếu xác nhận ngày giờ gửi. Các em lưu giữ phiếu gửi thư chuyển phát nhanh. Nếu gặp trục trặc, thất lạc phiếu đăng ký thì các em có cơ sở để khiếu nại để các trường xử lý. Do đó các em có thể hoàn toàn yên tâm.

Khuyến khích các trường tự chủ nhưng minh bạch hóa và công bằng

Bộ GD-ĐT đóng vai trò thế nào để vừa tăng tự chủ của các trường trong tuyển sinh, vừa đảm bảo công tác này diễn ra minh bạch và không lộn xộn, thưa Thứ trưởng?

Thứ trưởng Bùi Văn Ga: Các trường có đề án tuyển sinh riêng, như xét học bạ THPT kết hợp với xét tuyển dựa trên kết quả thi THPT quốc gia thì phải nêu rõ chỉ tiêu dùng để xét tuyển theo từng phương thức. Đối với ngành có nhiều tổ hợp xét tuyển khác nhau thì các trường cũng phải quy định rõ điểm xét tuyển của từng tổ hợp hoặc chỉ tiêu tuyển sinh của từng tổ hợp để bảo đảm công bằng cho thí sinh. Tất cả điều này phải được công bố công khai trong đăng ký thông tin tuyển sinh của các nhà trường.

Bộ rất mong muốn các trường thực hiện tự chủ hoàn toàn trong tuyển sinh theo Luật Giáo dục Đại học. Nhưng hiện nay các trường chưa sẵn sàng thực hiện quyền tự chủ này. Trong thời gian trước mắt, các trường vẫn muốn Bộ tổ chức ký thi chung, cung cấp cơ sở dữ liệu để các trường dựa vào đó xét tuyển. Tổ chức hoàn toàn một kỳ thi từ khâu ra đề thi đến gọi thí sinh nhập học là công việc phức tạp, nhiều rủi ro, cần có tính chuyên nghiệp. Bộ rất mong giai đoạn quá độ này sớm kết thúc, các trường sớm thực hiện quyền tự chủ tuyển sinh của mình.

Các trường có tâm lý tuyển được càng nhiều sinh viên càng tốt, điều này có dẫn đến thả nổi chất lượng đầu vào không?

Thứ trưởng Bùi Văn Ga: Hiện nay, bậc ĐH vẫn quy định ngưỡng bảo đảm chất lượng đầu vào. Đối với bậc CĐ năm nay không có ngưỡng nữa vì theo Luật giáo dục nghề nghiệp thì chúng ta hợp nhất trình độ CĐ, CĐ nghề. Như vậy, đối với trình độ CĐ chỉ cần tốt nghiệp trung học phổ thông là đủ điều kiện xét tuyển. Tuy nhiên các trường CĐ có tính cạnh tranh cao cần đặt ra những tiêu chí để xét tuyển thí sinh từ kết quả cao xuống kết quả thấp để đảm bảo chất lượng và tính công bằng trong tuyển sinh. Đối với ĐH thì vẫn phải giữ ngưỡng đảm bảo chất lượng đầu vào. Đây là ngưỡng tối thiểu mà thí sinh có thể học ĐH. Đã có rất nhiều phiên thảo luận đặt ra vấn đề nên chăng bỏ ngưỡng đầu vào đối với tuyển sinh ĐH nhưng các trường đều phản đối, trong đó có cả những trường khó tuyển sinh, do e ngại chất lượng nguồn tuyển.

Khi kỳ thi THPT quốc gia lần đầu được triển khai, Bộ cho rằng những điểm đổi mới của nó sẽ mang lại động lực cạnh tranh để nâng cao chất lượng cho các trường CĐ, ĐH cả khối công lập lẫn ngoài công lập. Thực tế, quá trình chuyển biến này đang diễn ra như thế nào thưa Thứ trưởng?

Thứ trưởng Bùi Văn Ga: Rõ ràng việc tổ chức kỳ thi chung đã có tác động rất lớn đến các trường trong cạnh tranh nâng cao chất lượng đào tạo. Mặc nhiên có sự phân tầng rất rõ rệt chất lượng thí sinh đầu vào ở các trường. Các trường, không phân biệt công lập hay tư thục đều phải nỗ lực nâng cao chất lượng, tạo dựng uy tín để thu hút sinh viên.

Bằng chứng có một số trường ngoài công lập có uy tín, được đầu tư tốt đều tuyển sinh rất tốt như Trường ĐH Công nghệ TP Hồ Chí Minh, Trường ĐH Duy Tân (Đà Nẵng), Trường ĐH Thăng Long (Hà Nội)... Bên cạnh đó có những trường công lập gặp nhiều khó khăn trong tuyển sinh. Trong những năm vừa rồi, nhất là 2015, nhiều trường không tuyển đủ học sinh, hoặc tuyển được rất ít so với chỉ tiêu do không có sức hút. Nếu các trường không cải thiện thì càng ngày càng ít dần học sinh, dẫn đến ngừng hoạt động.

Hiện nay, động tác thấy rõ nhất là các trường ngoài công lập, các trường khó tuyển bắt đầu có những chiến lược đầu tư chiều sâu để nâng cao chất lượng. Họ bắt đầu quảng bá hình ảnh, thay đổi sách lược phát triển lâu dài đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị, tuyển dụng thầy giáo giỏi, tạo lập uy tín...

Vậy đến thời điểm này, ông còn có băn khoăn gì, liệu sẽ có những phát sinh mà Bộ lại “không lường trước” như năm ngoái?

Thứ trưởng Bùi Văn Ga: Có hai điểm băn khoăn. Thứ nhất là thí sinh ảo trong đợt 1. Thứ hai là trục trặc kỹ thuật có thể xảy ra khi công bố kết quả và nhận đăng ký xét tuyển.

Để hạn chế khó khăn do thí sinh ảo gây ra đối với các trường, quy chế tuyển sinh đã có bốn giải pháp: (1) khuyến khích các trường tuyển sinh theo nhóm, (2) thí sinh trúng tuyển phải nộp Giấy báo kết quả thi trong thời hạn quy định để khẳng định nhập học tại trường, (3) không quy định điểm trúng tuyển đợt sau phải cao hơn hoặc bằng đợt trước để các trường chủ động hơn trong xét chỉ tiêu, (4) trong phiếu đăng ký xét tuyển thí sinh phải liệt kê những trường đăng ký trong cùng đợt để các trường phán đoán được thí sinh này có khả năng vào học hay không để xác định số lượng thí sinh trúng tuyển phù hợp.

Để hạn chế bất cập về mặt kỹ thuật, Cục Khảo thí cùng với Cục Công nghệ thông tin đã làm việc với đơn vị cung cấp dịch vụ công nghệ thông tin bố trí phương tiện kỹ thuật và phân tán các điểm truy cập thông tin tối ưu hạn chế tình trạng nghẽn mạng.

Tuy vậy, phải nói rõ là kỳ thi THPT quốc gia và tuyển sinh liên quan đến hàng triệu thí sinh, được người nhà thí sinh và cả xã hội quan tâm. Một hệ thống quá lớn như vậy thì khó có thể lường hết mọi trục trặc có thể xảy ra. Tuy nhiên, năm nay, Bộ đã làm việc hết sức cẩn trọng. Từ sau khi kết thúc kỳ thi năm 2015 đến nay, Bộ đã có rất nhiều hội thảo, hội nghị chuyên đề về việc này để tham khảo ý kiến rộng rãi, tìm kiếm các giải pháp tối ưu nhất.

Những rủi ro, sơ suất nhỏ về kỹ thuật có thể xảy ra trong quá trình triển khai thực hiện kỳ thi, tuyển sinhnhưng Bộ GĐ-ĐT luôn chuẩn bị phương án khắc phục kịp thời.

Với những điều chỉnh trong quy chế năm nay, tôi tin tưởng kỳ thi năm nay sẽ diễn ra suôn sẻ.

Trân trọng cảm ơn Thứ trưởng!

Theo nhandan.org.vn