Chế tạo thành công bộ sinh phẩm xác định vi khuẩn gây nhiễm khuẩn huyết và phát hiện gene kháng kháng sinh

Đây là kết quả chính của đề tài “Nghiên cứu chế tạo bộ sinh phẩm xác định vi khuẩn gây nhiễm khuẩn huyết thường gặp và phát hiện gene kháng kháng sinh” (mã số: KC.10.43/11-15). Đề tài đã được Hội đồng nghiệm thu cấp nhà nước đánh giá Xuất sắc với những thành công vượt bậc như: Đạt 02 Bằng sáng chế sở hữu trí tuệ, 04 Bài báo Quốc tế ISI có hệ số ảnh hưởng cao, 03 Bài báo đăng trên tạp chí uy tín trong nước.

PGS.TS Lê Hữu Song – Chủ nhiệm đề tài cho biết nhóm lựa chọn đề tài này là do hiện tại bệnh lý nhiễm khuẩn huyết và tình trạng vi khuẩn kháng kháng sinh ngày càng gia tăng. Tuy nhiên việc chẩn đoán xác định mầm bệnh gây nhiễm khuẩn huyết vẫn còn nhiều hạn chế, dẫn đến việc điều trị hiệu quả còn thấp, tỷ lệ tử vong cao có thể lên tới 70-80% nếu có sốc nhiễm khuẩn. Do đó, việc nghiên cứu thành công bộ sinh phẩm đã mang lại nhiều lợi ích trong chẩn đoán và điều trị bệnh nhân.  

PGS.TS Lê Hữu Song và cộng sự nhận Giải thưởng Alexander Yersin về bài báo quốc tế có ảnh hưởng lớn năm 2018

Bộ sinh phẩm được tạo ra đã đem lại hiệu quả rõ rệt. So với phương pháp cấy máu và bộ kit thương mại (CE-IVD Septifast), bộ sinh phẩm được tạo ra có độ nhạy, độ đặc hiệu tương đương. Cốt lõi của đề tài là phát minh được phương pháp loại bỏ được hơn 98% ADN của người trong mẫu máu và làm giàu ADN của mầm bệnh, từ đó làm tăng khả năng phát hiện mầm bệnh từ 34% lên 54%, từ đó rút ngắn thời gian chẩn đoán bệnh còn 4-6h (so với 48-72h của phương pháp cấy máu truyền thống). Phương pháp này yêu cầu lượng máu ít (chỉ khoảng 1-2ml, trong khi cấy máu truyền thống yêu cầu đến 10-20ml). Với những ưu việt như vậy nhưng giá thành tạm tính của bộ sinh phẩm mới tạo ra thấp hơn gần 1/2 lần so với bộ kit thương mại CE-IVD septifast.  

Đề tài cũng làm chủ công nghệ dual-primer hoặc multi-priming oligo kết hợp nhiều khu vực bắt mồi lỏng lẻo trên một chuỗi oligonucleotide nhờ đó có thể dùng làm mồi cho những phản ứng PCR sàng lọc các đoạn gene có cùng tính chất tiến hóa hoặc các phân tử DNA đặc trưng cho một loài hoặc một họ tác nhân gây bệnh nhất định. Đây là điểm nổi bật của đề tài bởi lẽ cho đến nay trong nước chúng ta chưa có sinh phẩm tương tự sinh phẩm có cùng chức năng này.

Bộ sinh phẩm xác định vi khuẩn gây nhiễm khuẩn huyết (Ảnh: Hạnh Nguyên)

Bộ sinh phẩm được tạo ra có tính linh hoạt trong sử dụng, quy trình thực hiện đơn giản, thân thiện với người sử dụng. Đến thời điểm hiện tại, công trình nghiên cứu đã được áp dụng và triển khai chẩn đoán thường quy tại Bệnh viện TWQĐ 108 với gần 1000 ca xét nghiệm, ngoài ra tại các bệnh viện lớn như Bệnh viện 175, Bệnh viện Quân y 103, Bệnh viện Bệnh nhiệt đới Trung ương cũng đã áp dụng. Bộ sinh phẩm này có thể sử dụng trên nhiều thiết bị sinh học phân tử hiện có tại các phòng xét nghiệm của các Bệnh viện ở nước ta nên không cần phải đầu tư lớn. Bộ sinh phẩm này hứa hẹn sẽ được ứng dụng rộng rãi tại các bệnh viện trong cả nước.

Ngày 14/5 tới đây, công trình “Nghiên cứu chế tạo bộ sinh phẩm xác định vi khuẩn gây nhiễm khuẩn huyết thường gặp và phát hiện gene kháng kháng sinh” sẽ nhận Giải nhất, Giải thưởng Khoa học Công nghệ Việt Nam năm 2018 và Chứng chỉ WIPO (Tổ chức sở hữu trí tuệ thế giới) tại Cung Văn hóa Hữu nghị Việt Xô. Bệnh viện TWQĐ 108 cũng  đang triển khai nghiên cứu các công trình có giá trị khác để nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh tại bệnh viện. 

Truyền thông Bệnh viện TWQĐ 108

Nguồn tham khảo: Bệnh viện Trung ương Quân đội 108