QĐND - Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 là cơ sở y tế đầu tiên trong quân đội sử dụng rộng rãi kháng sinh dự phòng (KSDP) trong phẫu thuật sạch và sạch nhiễm. Theo các bác sĩ của bệnh viện, thực tế sử dụng KSDP tại đây hơn 3 năm qua đã cho thấy kết quả bước đầu là rất tốt, nên tiếp tục nghiên cứu để nhân rộng trong các bệnh viện quân y.
Chi phí giảm, tỷ lệ nhiễm khuẩn thấp
Sản phụ Nguyễn Thị Thu Giang, trú tại Thanh Oai, Hà Nội, là một trong hàng chục trường hợp được chỉ định dùng KSDP khi mổ đẻ tại Khoa Sản, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 vào tháng 10-2015. Trò chuyện với chúng tôi trong lúc chuẩn bị xuất viện, chị Giang phấn khởi chia sẻ: 'Năm 2012, tôi sinh mổ tại đây nhưng phải nằm viện 5 ngày, hằng ngày phải tiêm kháng sinh điều trị rất vất vả. Do tâm lý lo lắng nên mấy ngày đầu bị “mất sữa”. Nay tôi cũng sinh mổ nhưng do được dùng KSDP nên chỉ phải tiêm 1 mũi, hiện nay vết mổ đã khô, không có biểu hiện nhiễm khuẩn. Tôi chỉ phải nằm viện 3 ngày đã được ra viện…'.
Nói về hiệu quả của việc sử dụng KSDP, Trung úy, bác sĩ Trần Thị Minh Trang, Khoa Sản, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, cho biết: Khoa được biên chế 36 giường nhưng thường xuyên tiếp nhận 200-300 sản phụ/tháng, trong đó tỷ lệ sinh mổ ngày càng cao. Từ năm 2013 đến nay, nhờ sử dụng KSDP nên số ngày nằm viện giảm (từ 5-7 ngày xuống trung bình còn 3 ngày), vì thế khoa không còn tình trạng quá tải. Hiện nay, 100% sản phụ mổ đẻ ở khoa nếu có đủ điều kiện đều được sử dụng KSDP. Các kết quả nghiên cứu tại khoa cho thấy tỷ lệ nhiễm khuẩn khi sử dụng KSDP là khá thấp (năm 2014 tỷ lệ bị nhiễm khuẩn là 1,2%); chi phí thuốc kháng sinh giảm 30-40% so với dùng phác đồ kháng sinh điều trị…
Bác sĩ Khoa Sản, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 thăm khám cho sản phụ được dùng kháng sinh dự phòng tại bệnh viện.
Vậy KSDP là gì? Theo Đại tá, TS Đinh Vạn Trung, Chủ nhiệm Khoa Kiểm soát nhiễm khuẩn, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108: Thông thường, để tránh tình trạng vết mổ bị nhiễm khuẩn, sau khi mổ, bệnh nhân sẽ được dùng kháng sinh từ 5-7 ngày, điều này có thể dẫn đến tình trạng vi khuẩn kháng kháng sinh. KSDP là một trong những biện pháp hàng đầu làm giảm tỷ lệ nhiễm khuẩn vết mổ, KSDP góp phần giải bài toán sử dụng hợp lý, hiệu quả thuốc kháng sinh, giảm thời gian nằm viện và chi phí cho bệnh nhân. Theo đó, chỉ tiêm 1 mũi KSDP 45 phút trước phẫu thuật với các trường hợp phẫu thuật sạch và sạch nhiễm.
Cũng theo Đại tá, TS Đinh Vạn Trung, được sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt của Đảng ủy, Ban giám đốc bệnh viện, với phương châm “tất cả vì người bệnh”, từ năm 2013, việc sử dụng KSDP đã trở thành thường quy tại Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 (mỗi tháng có khoảng 1.000 ca mổ được sử dụng KSDP). Nghiên cứu, thống kê từ thực tế các ca mổ sử dụng KSDP cho thấy, tỷ lệ nhiễm khuẩn phải chuyển sang dùng kháng sinh điều trị thấp, dao động từ 0,9% đến hơn 1%; chi phí cho thuốc kháng sinh giảm mạnh (nhiều trường hợp giảm hàng chục lần); số ngày nằm viện trung bình giảm 6 ngày, nhờ đó hạn chế tình trạng quá tải bệnh viện, chi phí tiền giường, ăn uống, điện, nước, người nhà phục vụ... cũng giảm theo. Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 cũng đã chuyển giao kỹ thuật sử dụng KSDP cho một số bệnh viện trong khu vực Hà Nội.
Các yếu tố bảo đảm phải đồng bộ
Trao đổi với chúng tôi, PGS, TS Lê Thị Anh Thư, Chủ nhiệm Khoa Kiểm soát nhiễm khuẩn, Bệnh viện Chợ Rẫy, TP Hồ Chí Minh, cũng bày tỏ sự đồng tình với việc sử dụng rộng rãi KSDP. Theo PGS, TS Lê Thị Anh Thư, thực ra việc sử dụng KSDP không phải là mới, các nước có nền y học tiên tiến cũng như một số bệnh viện lớn trong nước đã sử dụng từ lâu. Tại Bệnh viện Chợ Rẫy, việc sử dụng KSDP trong phẫu thuật sạch và sạch nhiễm được thực hiện rộng rãi từ năm 2011. Hiện nay, 100% bệnh nhân phẫu thuật sạch và sạch nhiễm đủ điều kiện đều được dùng KSDP, hiệu quả thu được là rất đáng ghi nhận.
Mặc dù sử dụng KSDP đem lại nhiều lợi ích thiết thực, tuy nhiên việc triển khai trong các bệnh viện quân y hiện nay còn hạn chế. Ngoài Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 triển khai rộng rãi, trở thành thường quy, một số ít bệnh viện quân y khác chỉ áp dụng ở phạm vi hẹp của một số chuyên khoa; thậm chí không ít bác sĩ, cán bộ quản lý vẫn chưa hoàn toàn đồng thuận về việc phổ biến KSDP do lo ngại hiệu quả điều trị trong bối cảnh điều kiện cơ sở vật chất, trình độ chuyên môn của đội ngũ bác sĩ, điều dưỡng ở không ít bệnh viện quân y còn bất cập.
Thiết nghĩ, các cơ quan chức năng và mỗi bệnh viện quân y cần tiếp tục nghiên cứu, bàn luận, tìm ra biện pháp giải quyết khó khăn, khắc phục hạn chế để có thể từng bước nhân rộng việc sử dụng KSDP; trong đó cần đặc biệt chú ý việc chỉ định đúng đối tượng sử dụng KSDP. Việc chỉ định sử dụng KSDP chặt chẽ, đúng đối tượng là rất quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến thành công trong điều trị. Mặt khác, để sử dụng KSDP đạt hiệu quả thì các yếu tố bảo đảm như: Chuẩn bị bệnh nhân, phòng mổ, dụng cụ phẫu thuật, kỹ thuật rửa tay, kỹ thuật mổ, chăm sóc bệnh nhân sau mổ… cũng phải được quan tâm, làm tốt một cách đồng bộ.
Bài và ảnh: PHƯƠNG HÒA
Nguồn tham khảo: Bệnh viện Trung ương Quân đội 108
Ý kiến bạn đọc